Zweeds/Nederlands forum

Voor Nederlanders en Zweden die elkaars taal willen spreken.
För nederländare och svenskar som vill tala varandras språk.

Je bent niet ingelogd.

#1 2007-12-28 18:25:36

Jules Beelen
lid/medlem
Geregistreerd: 2007-12-01
Bijdragen: 685

Dialecten

Hallo dames en heren,

ik ben me de afgelopen tijd erg in het Zweeds aan het verdiepen, waar ik hier en daar toch jullie hulp nodig heb.

Nu heb ik niet zo zeer een grammaticale vraag, maar meer een open vraag:
- Hoe zit het met de dialecten in Zweden?
Spreken ze in Malmö ander Zweeds dan in Göteborg of Stockholm?

Bedankt voor het beantwoorden!!

Offline

#2 2007-12-29 12:25:47

VVesley
lid/medlem
Uit: Rijnsburg
Geregistreerd: 2007-04-04
Bijdragen: 103

Re: Dialecten

Er zijn heel veel dialecten, bijna elke gebied heeft wel een eigen accent.

In Malmö is er skånska, het dialect van Skåne wat op Deens lijkt. Göteborg en Stockholm hebben ook zo allebei hun eigen dialect. In Norrland is de sj-klank duidelijk anders, de 's en de 'j worden wel uitgesproken.

Voorbeelden van Stockholmska;  als je wilt vragen hoe laat het is vraag je niet 'Vad är klockan?' maar 'Hur mycket gäspar skorpan?'  en 'ä' wordt als 'é' uitgesproken, t.ex. végen isf vägen, dit kan je wel vaker horen in de media.

Offline

#3 2007-12-29 12:31:25

Cordelia
lid/medlem
Uit: Utrecht
Geregistreerd: 2006-03-20
Bijdragen: 12

Re: Dialecten

Hier vind je ook meer informatie over dialecten (wel in het Zweeds):

SVT; Svenska Dialektmysterier
en
Våra svenska dialekter

Veel plezier!

Offline

#4 2007-12-29 16:23:37

Ellen
lid/medlem
Geregistreerd: 2007-11-21
Bijdragen: 19

Re: Dialecten

Ik had al zo'n vermoeden dat er veel dialecten zijn. In Rapport spreken ze weer anders dan bijv. bij Wallander. En in sommige tv-programma's gebruiken ze ook een hele andere R.
Mijn vraag is nu: bestaat er ook een ABZ (algemeen, beschaafd Zweeds), zoals het Haarlems hier soms ABN wordt genoemd? En is dat ABZ dan vooral het Zweeds wat we horen in 'Rapport'?

Offline

#5 2007-12-29 17:22:24

Jules Beelen
lid/medlem
Geregistreerd: 2007-12-01
Bijdragen: 685

Re: Dialecten

Whahahahahaha, leuke vraag Ellen!!

Maar bedankt voor de tips!!

Offline

#6 2007-12-29 18:27:01

SammyFinland
juniorlid/juniormedlem
Geregistreerd: 2007-12-28
Bijdragen: 6

Re: Dialecten

Ellen schreef:

Ik had al zo'n vermoeden dat er veel dialecten zijn. In Rapport spreken ze weer anders dan bijv. bij Wallander. En in sommige tv-programma's gebruiken ze ook een hele andere R.
Mijn vraag is nu: bestaat er ook een ABZ (algemeen, beschaafd Zweeds), zoals het Haarlems hier soms ABN wordt genoemd? En is dat ABZ dan vooral het Zweeds wat we horen in 'Rapport'?

In Finland bestaat er een instutuut voor de binnenlandse talen, dat officiele standaard voor beide Fins en Zweeds in Finland defineert. Er zijn zowel een aantaal woorden, die alleen in Finland in gebruik zijn als eigenaardigheden in de uitspraak die standaard en correct in Finland zijn maar min of meer dialectaal of niet correct in Zweden worden gevonden. Dat wil dus zeggen dat er meerdere standaarden van het Zweeds zijn. Het beste voorbeeld van het finse Standaardzweeds op televisie is de animatie "Mumindalen" in welke de rollen door finse acteurs gesproken worden. Misschien bedoelt je de "R" in deze serie?

Wat het Zweeds in algemeen betreft zijn er natuurlijk vele dialecten en regionalismen beide in Zweden en Finland. Regionale verschillen zijn merkbaar maar extreme dialecten zoals "Limburgs" zijn zelden en worden door weinige mensen gesproken. De beste voorbeelden van extreme dialecten met vele eigenaardigheden zijn aan de finse westkust tussen Karleby (Kokkola) en Nykarleby (Uusikaarlepyy) vinden waarvan "Närpessvenska" misschien het bekendste en ook moeilijkste te leren is. Ook het Zweeds in Karleby (Kokkola) heeft vele woorden die norse oorsprong hebben en absoluut niet tot het Standaardzweeds horen.

Zie ook: http://swedia.ling.gu.se/Finland/Osterb … index.html

Het Zweeds dat meest de finse standaard lijkt wordt in regio Nyland (Uusimaa) in officiele samenhangen gesproken. Hier een voorbeeld: http://swedia.ling.gu.se/Finland/Nyland … index.html

Het probleem in Helsinki en regio (inclusief Kyrkslätt/Kirkkonummi) is dat heden weinig mensen goed standaardtaal kunnen en alleen talenmix ā la Brussel spreken. In de stad Helsinki en haar omgeving kan de ratio zelfs 50% Zweeds - 50% Fins zijn. Dus niet zeer zuiver Zweeds...

A propos er zijn ook grammaticale regionalismen in Finland: bijv. zegt en schrijft men vaak "vore" in plaats "skulle vara". In substandaard van regio Helsinki wordt imperfekt/preteritum met basisvorm van werkwoorden gevormt enz...

Offline

#7 2007-12-29 20:41:41

VVesley
lid/medlem
Uit: Rijnsburg
Geregistreerd: 2007-04-04
Bijdragen: 103

Re: Dialecten

Er bestaat wel zoiets als 'rikssvenska', gebasseerd op dialecten rond Mälarmeer, maar dat is nogal een gevoelig onderwerp voor menig zweed (koppigheid speelt hierbij ook een rol). Iemand uit Zuidzweden beschouwt het andersom ook als een dialect. Het is sowieso moeilijk vast te stellen waar in zweden men wel 'zuiver' standaard zweeds praat. Dit geldt ook voor stockholmska, alleen al in Sthlm zelf zijn er veel variaties op het dialect.

De overheersende 'r is iets van Stockholmskan (t.ex. vagörru? isf vad gör du? , terwijl iemand uit Skåne over het algemeen moeite heeft met een 'r (förlåt skåningar )

Offline

#8 2007-12-30 10:32:07

Jules Beelen
lid/medlem
Geregistreerd: 2007-12-01
Bijdragen: 685

Re: Dialecten

Bedankt!!

Maar echte verschillen zoals in Nederland zijn moeilijk te vinden?
Zoals het Limburgs met het Fries enzo??

Ik kom uit Brabant en daar merk ik vaak op dat de echte Brabanders (de boeren wink), gewoon echt niet netjes Nederlands spreken. Is dat in Zweden ook zo, of kan iedereen wel netjes Zweeds spreken?

Bedankt voor het beantwoorden, Jules.

Offline

#9 2007-12-30 15:29:52

Lucky
lid/medlem
Uit: Helden NL
Geregistreerd: 2006-09-15
Bijdragen: 191

Re: Dialecten

Svar: nej  tongue

Offline

#10 2007-12-30 15:31:06

Lucky
lid/medlem
Uit: Helden NL
Geregistreerd: 2006-09-15
Bijdragen: 191

Re: Dialecten

Is dat in Zweden ook zo, of kan iedereen wel netjes Zweeds spreken?


Svar: nej

Offline

#11 2007-12-30 18:37:38

Grytolle
lid/medlem
Geregistreerd: 2007-08-05
Bijdragen: 564

Re: Dialecten

Bijna iedereen spreekt wčl Standardzweeds, hoewel der een kleine groep mensen is die ook dialect spreken

Offline

#12 2007-12-30 19:10:53

Jules Beelen
lid/medlem
Geregistreerd: 2007-12-01
Bijdragen: 685

Re: Dialecten

En wie zijn dat dan vooral??

Offline

#13 2007-12-30 21:26:21

Åsa
juniorlid/juniormedlem
Geregistreerd: 2007-11-24
Bijdragen: 1

Re: Dialecten

He jer ain stönig påg n´Jules.   

Daar heb je drie Zweedse dialecten die ik spreek in een zin.  wink

Offline

#14 2007-12-31 11:58:27

Jules Beelen
lid/medlem
Geregistreerd: 2007-12-01
Bijdragen: 685

Re: Dialecten

Whahahhahaha en welke zijn dat dan?
Wat betekent het?

Doei doei Jules. wink

Offline

#15 2008-01-02 10:43:48

Pix
lid/medlem
Geregistreerd: 2007-04-27
Bijdragen: 215

Re: Dialecten

Tegenwoordig zijn er maar weinig mensen die echt dialect spreken in Zweden, de meesten spreken "rijkszweeds". Er zijn inderdaad discussies over welke dialect nou als basis ligt van het rijkszweeds, en daar zijn er verschillende meningen over. Tegenwoordig kun je misschien het beste praten over mediazweeds - en dan praten we over een soort beschaafde stockholms. De taalkundigen spreken ook over tongvallen of accenten in Zweden, en meer zelden over dialecten. Het wordt ook gezegd dat de meeste mensen met een tongval rijkszweeds spreken (qua grammatica, woordenschat, verstaanbaarheid in uitspraak voor andere rijkszweedsspratende zweden). Maar volgens mij wordt er nog volop op dialect gesproken in Zweden - ook met woorden en grammatica die afwijken van het Rijkszweedse - en er zijn echt wel veel dialecten. Nu werd bijvoorbeeld Skånska genoemd als één dialect - maar het is natuurlijk ook maar een verzamelnaam voor een aantal dialecten die veel in gemeen hebben, maar die ook onderling verschillen.

Het klopt overigens niet dat het Zweeds meestal wordt gesproken met een "stockholmse r". Er zijn zowat zeven verschillende manieren in het Zweeds om een "r" uit te spreken. De meest voorkomende (ook in grote delen van Stockholm) is een "r", die lijkt op de "r" in het spaanse woord "pero" (en dus geen lange rollende r zoals in het spaanse "perro"). Heel veel stockholmers spreken hun r uit met iets wat bij benadering en "z" is. Een skåning spreekt zijn r uit zoals de meesten fransen en duitsers r uitspreken, terwijl het de hallänningar zijn die moeite hebben om "r" te zeggen (of, wat zeg je Margo?).

Offline

#16 2008-01-02 12:08:50

Jules Beelen
lid/medlem
Geregistreerd: 2007-12-01
Bijdragen: 685

Re: Dialecten

Nou Pix, hartelijk bedankt!!

Maar ik kan er dus ook uit opmaken dat iedereen in Zweden gewoon het Zweeds kan spreken zoals ik dat nu leer.

Offline

#17 2008-01-02 12:14:33

Margo
lid/medlem
Uit: Halland
Geregistreerd: 2006-05-07
Bijdragen: 1113
Website

Re: Dialecten

Ja, daar kun je vanuit gaan. Daarentegen zou je problemen kunnen hebben met het verstaan van het Skånska (d.w.z. zij verstaan jou wel, maar jij hen niet). Het duurde mij in ieder geval  een tijdje om aan dat dialect te wennen.

Offline

#18 2008-01-02 12:21:41

Jules Beelen
lid/medlem
Geregistreerd: 2007-12-01
Bijdragen: 685

Re: Dialecten

Oh, dus daar kun je wel zeggen dat ze echt een eigen dialect hebben. Is dat dan een soort Limburgs, zoals in Nederland, of nog erger een soort Fries?

Die twee dialecten zijn ook zowat onverstaanbaar voor mij Brabander.

Offline

#19 2008-01-02 12:48:28

Pix
lid/medlem
Geregistreerd: 2007-04-27
Bijdragen: 215

Re: Dialecten

big_smile Er zijn genoeg mensen (Stockholmers met name om mijn vooroordelen te spuien) wink die ondertitelingen nodig hebben als gewone mensen met vrij normale tongvallen rondom in het land geintervieuwd worden op TV. Het is zeker niet alleen de skåningar die lastig te verstaan zijn.

Offline

#20 2008-01-03 09:39:57

Margo
lid/medlem
Uit: Halland
Geregistreerd: 2006-05-07
Bijdragen: 1113
Website

Re: Dialecten

Hallo Jules. Ik denk niet dat je het Skånska kunt vergelijken met Limburgs of Fries. Deze twee hebben namelijk een geheel andere woordenschat als het Nederlands. Het Skånska is eigenlijk gewoon Zweeds, maar ze spreken het anders uit, zeg maar met een Deens accent.
Ik had natuurlijk ook het Samische volk moeten vermelden. Zij wonen in noord Zweden en spreken Samisch, wat een heel eigen taal is.

Offline

#21 2008-01-03 11:44:45

Jules Beelen
lid/medlem
Geregistreerd: 2007-12-01
Bijdragen: 685

Re: Dialecten

Ja oké, dat van de Samen was het enige wat ik wist!

Maar oké, bedankt alweer!!

Offline

#22 2008-01-03 13:43:18

Grytolle
lid/medlem
Geregistreerd: 2007-08-05
Bijdragen: 564

Re: Dialecten

En ook geen germaanse taal is

Offline

#23 2008-01-04 12:11:06

Jules Beelen
lid/medlem
Geregistreerd: 2007-12-01
Bijdragen: 685

Re: Dialecten

Is het Saams geen Germaanse taal, of welke??

Offline

#24 2008-01-04 13:08:16

Lucky
lid/medlem
Uit: Helden NL
Geregistreerd: 2006-09-15
Bijdragen: 191

Re: Dialecten

Gotländskan kan väl också räknas som en egen dialekt eller hur?

Offline

#25 2008-01-04 22:55:11

markm
lid/medlem
Geregistreerd: 2006-01-19
Bijdragen: 351

Re: Dialecten

Tijdens een kort bezoek aan Nederland is het me weer eens opgevallen hoe weinig dialecten je daar eigenlijk hoort op radio en tv, een enkele weerman, boer (zoekt vrouw) of geīnterviewde daargelaten. Verreweg de meeste presentatoren spreken een verrandstedelijkte versie van wat vroeger ABN heette. Volgens mij hoor je hier in Zweden heel wat meer dialecten, meestal kun je meteen horen waar iemand vandaan komt (en of dat nou echte dialecten zijn of meer tongvallen, weet ik niet - gotländska en skånska zijn in elk geval heel behoorlijke eigen dialecten, en de oude taal van Gotland, het Gutamål, wordt vaak zelfs als eigen taal gezien).

Samisch is geen Zweeds dialect, maar een van de officiële minderheidstalen in Zweden, en wel een Finoegrische. Overige officiële talen zijn Fins, Meänkieli (Fins uit Tornedalen), Jiddisch, Romani en gebarentaal.

Meer over dialecten is te vinden op http://www.sofi.se/dialekter (Institutet för språk och folkminnen).

Er bestaat een boek(je), De kat van oma geheten, dat vanuit het Älvdalska (ook zo'n dialect dat eigenlijk een taal op zichzelf is, in het noorden van Dalarna) vertaald is in een hele reeks andere dialecten. De kat van oma heet dan:

Mumunes masse älvdalska Dalarna
Mårmåras Missa moramål Dalarna
Momos Måssä orsamål Dalarna
Mommas Fräsen järvsömål Hälsingland
Kâtta in Mormor malungsmål Dalarna
Kattkalln hännars Mormora skelleftemål Västerbotten
Kahtta hinnji Mor västhärjedalska Härjedalen
Mommas Katt fryksdalsmål Värmland
Mårmårs Misse rättviksmål Dalarna
Mormos Misse ydremål Östergötland
Mormos Missa leksandsmål Dalarna
Fres'n at a Momma litmål Jämtland
Mormosch Fress'n åselemål Lappland
Mormora Misse västgötska Västergötland
Mormoras Katta grytnäsmål Dalarna
Mårmårs Bånsn gutamål Gotland
Mormoräs Missä våmhusmål Dalarna
Mormorôs Katta bodamål Dalarna
Mormos Katta aspebodamål Dalarna
Mormorôs Katta bingsjömål Dalarna
Gammas Katthann gammalsvenskbymål Gotland (utgivningsort)
Mormosa Katt träslövslägemål Halland
Mommas Katt mangskogsmål Värmland
Mommas (gamm)katta junselemål Ångermanland
Mårmårs Kise österlenmål Skåne
Mormorôs Katta oremål Dalarna
Mommases Fresn färilamål Hälsingland
Mormors Bånsen fårömål Gotland
Mommas Fräsen forsamål Hälsingland
Mormors Katt tunamål Dalarna
Kattgôbben Mormoras ume/sävarmål Västerbotten
Missan Mormor sollerömål Dalarna
Morrmors Pittę nåsmål Dalarna
Mårmorn Kjaatt nederkalixmål Norrbotten
Mormors Pissekatt sotenäsmål Bohuslän
Mormors Katt svärdsjömål Dalarna
MåRns Fress överkalixmål Norrbotten
Katta hennars Mormora burträskmål Västerbotten
Mormos Katta envikenmål Dalarna
Mormoro Käätt nederlulemål Norrbotten
Mormors Katt husbymål Dalarna
O Mommä a Katta transtrandsmål Dalarna

Offline


Bulletin Board voettekst

Powered by PunBB