Zweeds/Nederlands forum

Voor Nederlanders en Zweden die elkaars taal willen spreken.
För nederländare och svenskar som vill tala varandras språk.

Je bent niet ingelogd.

#1 2006-06-14 08:06:21

Margo
lid/medlem
Uit: Halland
Geregistreerd: 2006-05-07
Bijdragen: 1113
Website

Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

Sommige zweedse woorden hebben duidelijk verband met nederlandse dialekten. Bv. byxor doet me erg denken aan een 'boks' (brabants voor broek);  frack aan 'frak' (brabants voor jas); gaffel is hetzelfde woord in het brabants. Het woord staket lijkt op het limburgse 'staketsel' (hek). Herkent iemand nog meer zweedse woorden in zijn/haar dialekt?

Offline

#2 2006-06-14 09:57:41

hankwang
Administrator
Uit: Utrecht, Nederland
Geregistreerd: 2005-11-12
Bijdragen: 550
Website

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

In het Fries betekent 'bern' kind ('barn' in het Zweeds). Je kunt er natuurlijk over discussiëren of je Fries wel een dialect mag noemen. smile Helaas ben ik verder niet zo thuis in de dialecten.

Offline

#3 2006-06-14 11:12:02

Margo
lid/medlem
Uit: Halland
Geregistreerd: 2006-05-07
Bijdragen: 1113
Website

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

Zo grappig: berns betekent ook kind in het Lets!

Offline

#4 2006-06-14 12:14:41

Nidhuggur
lid/medlem
Geregistreerd: 2005-12-24
Bijdragen: 74

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

En in bepaalde Schotse dialecten bestaat het woord 'barn' ook, met die betekenis.

Offline

#5 2006-06-14 14:56:05

Marsvin
lid/medlem
Geregistreerd: 2005-11-19
Bijdragen: 36
Website

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

Ik heb dat heel vaak, niet zo zeer met dialekten, maar wel met Engels, en archaïsch Nederlands. Het is bijvoorbeeld veel makkelijker om te onthouden wat "att bära" betekent als je weet dat "baren" en "to bear" ook zoiets (kunnen) betekenen.

Offline

#6 2006-06-19 11:38:44

språkmänniska
lid/medlem
Geregistreerd: 2006-06-19
Bijdragen: 11

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

De meeste gelijkenissen tussen Zweedse en Nederlandse woorden (welke variant dan ook) berusten op het feit dat het Zweeds zeer veel uit het Nederduits heeft geleend. Wat mij is opgevallen is dat de Vlaamse/Zuidnederlandse standaardtaal nogal wat overeenkomsten heeft met het Standaardzweeds. Net sprak ik met een autoverkoper die vroeg "Bent u mee?", wat in het Zweeds hetzelfde luidt, namelijk "Är du/ni med?". Ook gebruiken de Nederlandssprekende Belgen vaak "verstaan" als een Zweed "förstå" zou zeggen of schrijven en is "appelsien" ("apelsin") het normale woord voor "sinaasappel" (West-Vlaams is echter "seenappel").

Offline

#7 2006-06-19 12:59:45

Margo
lid/medlem
Uit: Halland
Geregistreerd: 2006-05-07
Bijdragen: 1113
Website

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

Dat is interessant. Weet je misschien ook in welke tijd ze deze woorden overnamen. Waren het de vikingen die behalve onze vrouwen en kinderen ook onze woorden meenamen?

Offline

#8 2006-06-19 15:07:23

språkmänniska
lid/medlem
Geregistreerd: 2006-06-19
Bijdragen: 11

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

De Nederduitse woorden werden overgenomen gedurende de tijd van de Hanze aan het einde van de 13e en begin van de 14e eeuw. Zweden kreeg toen veel emigranten uit Duitsland en onder meer vonden woorden van het Duits die met handel en bureaucratie te maken hadden een plaats in de Zweedse en Deense woordenschat. Toen werd ook het voorvoegsel "be-" geleend uit de Duitse taal en zoals in vele andere talen verrijkte het Nederlands door middel van haar zeevaartstermen het Zweeds met nieuwe leenwoorden.

Offline

#9 2006-06-19 17:58:58

pieter
lid/medlem
Uit: Leuven, België
Geregistreerd: 2006-01-11
Bijdragen: 611

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

språkmänniska schreef:

"Bent u mee?", wat in het Zweeds hetzelfde luidt, namelijk "Är du/ni med?"

Dat soort dingen komt inderdaad veel voor.  Zo vielen mij uitdrukkingen op als "få bort något" (iets wegkrijgen) en "kan du svenska?" (kan jij Zweeds?) terwijl werkwoorden als kunnen in de meeste andere talen (denk maar aan Engels, Frans) steeds gevolgd worden door een ander werkwoord.

språkmänniska schreef:

en is "appelsien" ("apelsin") het normale woord voor "sinaasappel"

Dat is inderdaad zo, leuk dat de Zweden dit overgenomen hebben smile.  Dat verklaart misschien ook het (allicht Finse) woord appelsiini, dat ik ooit op een pakje thee zag staan big_smile

Offline

#10 2006-06-19 18:18:25

språkmänniska
lid/medlem
Geregistreerd: 2006-06-19
Bijdragen: 11

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

Dat is inderdaad zo, leuk dat de Zweden dit overgenomen hebben smile.  Dat verklaart misschien ook het (allicht Finse) woord appelsiini, dat ik ooit op een pakje thee zag staan big_smile
-------------------------------------------------
Ja, de Finnen hebben veel leenwoorden uit het Zweeds en ook hun samenleving is op een vergelijkbare manier ingericht, waardoor weer een hoop woorden geleend werden. Een paar voorbeelden zijn "viili" van "fil", "kottikärryt" van "skottkärrä" en "sänky" van "säng". Het Zweeds is verder ook een minderheidstaal in Finland en wijkt net als het Nederlands in België van de Zweedse standaardtaal in Zweden af. Soms worden woorden letterlijk vertaald uit het Fins, zoals "skyddsväg" van "suojatie" ("zebrapad", wat misschien iets anders heet in Vlaanderen.). Ja, ik ben dol op de talen in de Noordse landen. smile

Offline

#11 2006-06-19 23:41:58

pieter
lid/medlem
Uit: Leuven, België
Geregistreerd: 2006-01-11
Bijdragen: 611

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

språkmänniska schreef:

("zebrapad", wat misschien iets anders heet in Vlaanderen.)

Nee, dat heet hier ook gewoon een zebrapad smile  Maar het is inderdaad wel zo dat hier ook heel wat meer woorden uit het Frans zijn overgenomen (appartement tegenover flat, confituur i.p.v. jam, ...), zoals Finse woorden in het Zweeds.  Van de andere kant zeggen wij dan weer wel "miserie" i.p.v. "misère" en "appelsiensap" i.p.v. "jus d'orange" (suderans) big_smile

Ik geloof dat we weer aan het afdwalen zijn... big_smile

Offline

#12 2006-06-20 09:57:17

språkmänniska
lid/medlem
Geregistreerd: 2006-06-19
Bijdragen: 11

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

In het Zweeds heet zebrapad zoals je misschien wel weet "övergångsställe". Ik dacht dat jullie ook "oversteekplaats" zouden zeggen. smile

Mijn Zuidnederlandse dialect bevat ook veel Frans, zoals "subiet", "meepesaant" en "verket". Ik ben één van de weinige Nederlanders die "sinaasappelsap" zegt en schrijft. Verder gebruik ik sowieso veel Nederlandse woorden als anderen leenwoorden aanwenden. Ik heb niks tegen zogenaamde bastaardwoorden, want ze verrijken een taal, maar die anglowaan met al dat onnodige Engels staat me bijvoorbeeld erg tegen. De Zweden hebben over het algemeen wat meer verbeelding en nemen niet alles klakkeloos over.

Ja, we dwalen af, maar er is nou eenmaal zoveel interessants waarover we kunnen kleppen. smile Ik zal proberen om op woorden uit mijn geliefde Tilburgse dialect, dat mijn enige echte moedertaal is, te komen die lijken op woorden uit de Zweedse rijkstaal. Wat uitspraak betreft lijkt de lange a in het Tilburgs overigens veel op die van het Standaardzweeds.

Offline

#13 2006-06-20 10:05:13

språkmänniska
lid/medlem
Geregistreerd: 2006-06-19
Bijdragen: 11

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

Een Tilburgse of Tilburger die haar of zijn dialect nog spreekt zal zeggen "sund" over iets dat jammer of zonde (wat natuurlijk hetzelfde woord is) wordt gevonden. Het Zweedse "synd" heeft hier natuurlijk veel weg van. Dit is niet echt een spannend voorbeeld. Ik kan even niet iets beters verzinnen. Dè's sund. smile

Offline

#14 2006-06-20 23:05:13

Anne
juniorlid/juniormedlem
Geregistreerd: 2006-06-20
Bijdragen: 2

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

Hallo,
Ik heb pas een leuke jongen leren kennen en wil hem nu een smsje sturen. Probleem, ik spreek geen woord Zweeds. Kan iemand mij helpen om het volgende naar het Zweeds te vertalen:
Wat denk je ervan, durf je het aan om nog een keer met me af te spreken? kus

Alvast bedankt!

Groetjes Anne

Offline

#15 2006-06-21 01:26:33

Izecold
lid/medlem
Uit: Göteborg-Sverige
Geregistreerd: 2005-12-23
Bijdragen: 11

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

Hm, dat was niet zo enkel als ik erstee denkt, maar Ik zal u tracht helpen (Als je kan mijn nedelands lezen ^^) Of je schrijft in engels, misschen zal ik beter begrijpen. smile

Offline

#16 2006-06-21 10:26:34

språkmänniska
lid/medlem
Geregistreerd: 2006-06-19
Bijdragen: 11

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

Anne, Ik zou schrijven:
Vågar du att bestämma träff med mej en gång till? Eller vad tycker du? Puss

Hopelijk wil ie weer een afspraakje met je maken. Lycka till! Veel succes!

Offline

#17 2006-06-21 13:16:50

JosefinL
lid/medlem
Uit: Uppsala, Zweden
Geregistreerd: 2006-05-28
Bijdragen: 131

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

hm..  vill inte klaga men det heter "stämma träff med"... eller helt enkelt "vågar du träffa mig igen"  är kanske en bättre översättning- "stämma träff med" betyder mer att göra upp om när man ska träffas, det behöver inte nödvändigtvis vara en "afspraakje"...

kanske: "vad tror du, vågar du träffa mig igen? Puss"

kanhända har jag fel...

Offline

#18 2006-06-21 15:02:32

språkmänniska
lid/medlem
Geregistreerd: 2006-06-19
Bijdragen: 11

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

Josefin, inte klagar du! Det du skriver är en mycket bättre översättning. Uttrycket har som du skrev en annan betydelse, vilket jag redan trodde. Jag visste dock inte att det också finns "stämma träff". Man lär sej nåt nytt varje dag. Kul! Tack ska du ha. smile

Anne, de vertaling van Josefin is het beste: "Vad tror du, vågar du träffa mig igen? Hiermee maak je een goede indruk. Je kunt in plaats van "mig" het informelere "mej" gebruiken. De uitdrukking "att stämma träff (zonder het voorvoegsel be- dus)" heeft meer te maken met wanneer je afspreekt. Het laat weer zien hoe prachtig genuanceerd de Zweedse taal is.

Offline

#19 2006-06-21 16:45:46

pieter
lid/medlem
Uit: Leuven, België
Geregistreerd: 2006-01-11
Bijdragen: 611

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

språkmänniska schreef:

Een Tilburgse of Tilburger die haar of zijn dialect nog spreekt zal zeggen "sund" over iets dat jammer of zonde (wat natuurlijk hetzelfde woord is) wordt gevonden.

Dat lijkt nogal op Antwerps, als ik dat zo zie.  Tilburg ligt, als ik me niet vergis, ook niet zo ver van Antwerpen.  Daar zeggen ze "Da's zund." en hebben ze ook een lange "a" die meer lijkt op de o van decor ("vader") naast de zeer scherpe "aa" in Aantwaarpen...

PS Afdwalen is voor mij geen probleem hoor smile

Offline

#20 2006-06-21 16:48:51

Margo
lid/medlem
Uit: Halland
Geregistreerd: 2006-05-07
Bijdragen: 1113
Website

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

In oost-brabant (Nederland) zegt men zoiets als 'seund': de eu lang uitgesproken. Ik geloof dat er veel belgen en brabanders lid zijn van dit gezellige forum.

Offline

#21 2006-06-22 08:11:25

Anne
juniorlid/juniormedlem
Geregistreerd: 2006-06-20
Bijdragen: 2

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

Dank allemaal voor jullie bijrage!!!!

Groetjes Anne

Offline

#22 2006-06-23 09:35:52

Margo
lid/medlem
Uit: Halland
Geregistreerd: 2006-05-07
Bijdragen: 1113
Website

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

språkmänniska schreef:

verrijkte het Nederlands door middel van haar zeevaartstermen het Zweeds met nieuwe leenwoorden.

Zo vraag ik me bijvoorbeeld af of 'skörbjugg' afkomt van het nederlandse 'scheurbuik'?

Offline

#23 2006-06-26 11:09:49

språkmänniska
lid/medlem
Geregistreerd: 2006-06-19
Bijdragen: 11

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

Margo schreef:

Zo vraag ik me bijvoorbeeld af of 'skörbjugg' afkomt van het nederlandse 'scheurbuik'?

Dit vermoeden is juist. In het Noors lijkt het bijvoorbeeld nog meer op ons woord: skjørbuk!

Offline

#24 2006-06-26 16:18:32

hankwang
Administrator
Uit: Utrecht, Nederland
Geregistreerd: 2005-11-12
Bijdragen: 550
Website

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

språkmänniska schreef:

Margo schreef:

Zo vraag ik me bijvoorbeeld af of 'skörbjugg' afkomt van het nederlandse 'scheurbuik'?

Dit vermoeden is juist.

Ik heb eens op SAOB gekeken (gratis!). Het is allemaal een beetje cryptisch, maar volgens mij komt het hierop neer:
SKÖRBJUGG (...) ETYMOLOGI:  (...) av SKYR, och en motsvarighet till nyisländsk bjúgur (=svulst), (...)
Dus samenstelling van skyr ('aangezuurde melk') en een IJslands woord dat 'gezwel' betekent. Met andere woorden, scheurbuik komt uit het Scandinavisch. Deze lezing wordt bevestigd door Wikipedia.

Laatst bewerkt door hankwang (2006-06-26 21:06:48)

Offline

#25 2006-06-28 14:53:34

språkmänniska
lid/medlem
Geregistreerd: 2006-06-19
Bijdragen: 11

Re: Zweedse woorden die familie zijn met nederlandse dialekten.

hankwang schreef:

Ik heb eens op SAOB gekeken (gratis!). Het is allemaal een beetje cryptisch, maar volgens mij komt het hierop neer:
SKÖRBJUGG (...) ETYMOLOGI:  (...) av SKYR, och en motsvarighet till nyisländsk bjúgur (=svulst), (...)
Dus samenstelling van skyr ('aangezuurde melk') en een IJslands woord dat 'gezwel' betekent. Met andere woorden, scheurbuik komt uit het Scandinavisch. Deze lezing wordt bevestigd door Wikipedia.

Ik ging er gewoon vanuit dat het woord van Nederlandse of Nederduitse oorsprong was, vooral vanwege het feit dat het woord in het Noors (de variant bokmål) en Deens bijna dezelfde schrijfwijze heeft. Ik had het woordenboek van de Zweedse Academie ook eerst moeten raadplegen, zoals ik eerder vaak heb gedaan (Een geweldig hulpmiddel.). Neem me niet kwalijk dat ik zo onwetenschappelijk bezig was, Margo. Interessante vondst trouwens. Dat het woord in het Standaardzweeds "bjugg" bevat in plaats van "bug" heeft er iets mee te maken dat in de Deense taal vaker woorden niet "doorbroken" worden door een j. Denk bijvoorbeeld aan "lyd" in plaats van "ljud". Het precieze begrip voor dit verschijnsel kan ik me niet meer herinneren van m'n lessen aan de hogeschool (tegenwoordig universiteit) te Sundsvall. Nu dwaal ik weer af. smile

Offline


Bulletin Board voettekst

Powered by PunBB